Beyaz Kitap; gıda zincirinde hijyen ile ilgili hükümlerden, hayvan sağlığı, hayvan refahı ve bitki sağlığı önlemlerine kadar gıda güvenliğine ilişkin tüm konuların ilk kez bir arada ele alındığı bir belge olup, AB’nin “çiftlikten sofraya gıda güvenliği” yaklaşımını destekleyici mevzuat reformları ile gıda güvenliğini doğrudan veya dolaylı ilgilendiren pek çok konuya ilişkin önlemleri kapsamaktadır.
 

Gıda Güvenliği politikasının temel unsurları; bilgi toplanması, analizi ve bunlara dayanarak bilimsel tavsiye oluşturulması olarak ortaya konulmuştur. Beyaz Kitap’ta bilimsel tavsiye verilmesine ilişkin mevcut sistemin artan taleplere cevap vermekte zorlandığı ifade edilmekte ve AB’nin gıda güvenliği politikasına güvenin yeniden sağlanması ve halk sağlığını korunmasının geliştirilmesi genel hedefine cevap verebilmek için sorunlara daha hızlı ve esnek bir şekilde cevap verebilecek güçlendirilmiş sistemlere gerek duyulduğu belirtilmektedir. Bu bakımdan izleme ve takip, hızlı alarm sistemi, gıda güvenliği araştırması, bilimsel işbirliği, analitik destek ve bilimsel tavsiyenin elde edilmesi gibi alanlarda iyileştirmeler yapılması öngörülmüştür.

Beyaz Kitap ile teklif edilen en önemli konulardan birisi de bilimsel tavsiyelerin hazırlanması ve toplanması, hem bu tavsiyeleri hem de Topluluk karar alma sürecini destekleyecek bilgilerin toplanması ve analizi, gıda güvenliğine ilişkin konuları ilgilendiren gelişmelerin izlenmesi ve takibi ve bulguların tüm ilgili taraflara iletilmesi gibi konularda faaliyet gösterecek bağımsız bir Avrupa Gıda Otoritesi’nin kurulmasıdır. Beyaz Kitap’ta, söz konusu Otoritenin yeni zorlukların gereklerine esnek ve hızlı yanıt verebilmek, tüm ilgili taraflar için tek ve bilinen bir kontakt noktası oluşturmak, gıda güvenliği ile ilgili önemli gelişmelere ilişkin olarak tüketicilere tavsiyelerde bulunmak, rehberlik etmek ve tüketicilerin bilinçli tercihler yapmasını sağlamak ve gıda güvenliği konusunda daha iyi bilgilendirmek amacıyla bilgilendirme faaliyetlerinde bulunmak amacıyla kurulacağı ifade edilmektedir.

Beyaz Kitap’ın yayımlanmasından iki yıl sonra, 28 Ocak 2002 tarihinde 178/2002/AT sayılı Gıda Hukukunun Genel Prensiplerini Ortaya Koyan, Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesini (EFSA) Kuran ve Gıda Güvenliğine İlişkin Konulardaki Usulleri Belirleyen Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Tüzüğü kabul edilmiştir. Otorite, Yönetim Kurulu, Yürütme Amiri, İstişare Forum ve Bilimsel Komite ve Bilimsel Panellerden oluşmaktadır.

(Bu yazı T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı 9. Kalkınma Planı (2007-2013) Gıda Sanayii Özel İhtisas Komisyonu Raporu’ndan derlenmiştir.)