BRC FOOD KALİTE VE GIDA GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ
BRC İngiltere’de perakende ticareti temsil eden ticari bir örgüttür. Bu örgütün üyeleri büyük mağazalardan köşe başı büfelerine kadar farklı büyüklükte olabilir. BRC perakendeciliği ve tüketiciyi etkileyen birçok konu ile doğrudan ilgilenmektedir ve lobi faaliyetleri ile İngiltere ve AB’de bu noktalara dikkat çekmeye çalışmaktadır.
İncelendiğinde İngiliz perakende gıda pazarının %38’ini perakendeci markalarının (Retailer Brands) oluşturduğu görülür. Bu ürünler kalite açısından markalı ürünlerden aşağı kalmamakla beraber fiyat açısından tüketiciye cazip gelebilmektedir. Aynı zamanda yiyecek satışlarının %60’ının da 5 büyük perakendeci tarafından yapıldığı göz önüne alınırsa bu firmaların kalite, fiyat ve yenilikler konularında nasıl agresif bir rekabet içinde oldukları anlaşılabilir. Bunun sonucunda İngiltere, yurtdışından büyük miktarlarda ürün ve girdi satın almakta ve ürün güvenliğini sağlamak için de BRC Teknik Standartlarının, Kalite Yönetim Sistemlerinin ve diğer spesifik gerekliliklerin uygulanmasını şart koşmaktadır.
Konu ile ilgili BRC Global Standartları yayınlanmadan önce paketleme malzemeleri üreticileri ve tedarikçiler tesislerde hijyen tetkikleri yaparak yürürlükteki yönetmeliklerin gerekliliklerini karşılamaya çalıştılar. Aynı şekilde pek çok perakendeci ve gıda üreticisi de bu işyerlerini denetleyerek buralardaki prosedürlerin kendi gerekliliklerini karşıladığını teyit ettiler. Ancak tüm bu çalışmalar birbirinden kopuktu.
2001 yılında BRC ve IoP birlikte bir teknik standard yayınlayarak hem gıda üreticilerinin hem de perakendecilerin yasal zorunluluklarını karşılamada destek olacak bir doküman hazırladılar. Bu standard sayesinde gıda ürünleri için ambalaj temin eden işletmelere yönelik ortak bir değerlendirme süreci tariflendi ve bu sayede tüketicinin korunması sağlandı. Ambalaj endüstrisinin, kullanılan malzeme, prosesler ve teknolojiler açısından bakıldığında çok farklı uygulamalara sahip olduğu ortadadır. Sektörün profesyonel temsilcisi olarak BRC bu standardın gerekliliklerinin sektörde pratik olarak uygulanabilir olduğunu garanti altına almıştır.
BRC / IoP Standardının hedefi İngiltere’deki herhangi bir
perakendeciye, onun tedarikçisine veya diğer Standardı kullananlara ambalaj
malzemesi temin eden firmalar için gerekli olan güvenlik, kalite ve uygulama
kriterlerini belirlemektir. Standardın formatı ve içeriği firmanın tüm
varlıklarını tetkik edebilecek şekilde dizayn edilmiştir ve bu tetkik akrediteli
bir 3. taraf belgelendirme kuruluşu tarafından yapılmalıdır. Bu standardın
amaçları arasında şunlar vardır:
üAynı firmaya aynı amaçla
birden fazla denetim yapılmasını engellemek,
üFarklı müşterilerin
birbiriyle çelişen taleplerini azaltmak ve/veya ortadan kaldırmak,
üTüm sektör için geçerli olan
‘iyi uygulama’ları (best practice) yaygınlaştırmak,
üYerel değerlendirme
yapılmasını desteklemek (Standart uygulanırken temel prensiplerden taviz
vermeden firmanın ait olduğu kültür ve içinde bulunduğu ülkenin koşullarına göre
değerlendirilmesini sağlamak amacıyla),
ü‘Fair trade’ kuralları
çerçevesinde açıklık ve şeffaflığı garanti altına almak,
üStandardın geliştirilmesi ve
revizyonunda teknik danışman komitelerinin yanında doğrudan sektör
yatırımcılarının da yer almasını sağlamak,
üStandardı ve destek
proseslerini sürekli gözden geçirmek ve geliştirmek.
BRC /IoP standardının uygulanması sayesinde içinde aşağıda listelenenlerin de bulunduğu bir çok fayda sağlanabilir:
üAkredite edilmiş bir 3. taraf belgelendirme kuruluşu tarafından değerlendirilmek ve belgelendirilmek sektör içinde belli bir ayrıcalık sağlar.
üHem üreticiler hem de tedarikçiler için geçerli olan ortak ölçme ve değerlendirme kriterleri, gıda perakendecileri ve tedarik zinciri içindeki diğer organizasyonların değerlendirme yapmasında yardımcı olur.
üStandard; kalite, hijyen ve ürün güvenliği konularını detaylı bir şekilde kapsadığından bu konulara yönelik başka sertifikasyon hizmeti alınmasına gerek kalmaz.
üYapılan denetimler ve ortaya
çıkan düzeltici faaliyetlerin takip edilmesi ile belgelendirilen firma sürekli
gelişen ve iyileşen bir kalite, hijyen ve ürün güvenliği sistemi kurmuş olur.
1998-BRC Standard denetim standardı olarak yayınlandı
1999- EN 45004 akrediteli ilk Denetim Kuruşları onayladı
2000- 2. versiyon Haziranda biraz değiştirilerek yayınlandı
2000- CIES (Ticaret Odası CIES – The Global Food Business Forum ) tarafından
Global Gıda Güvenliği ile ilgili ilk adım atıldı ve BRC Standardı, IFS Standardı
ve HACCP Standardı GFSI Global Food Safety Initiative ile kıyaslandı
2002- 3. versiyon BRC standardı belgelendirme için yürülüğe girdi
2003- BRC, GFSI (Global Food Safety Initiative ) tarafından onaylı bir standard
olarak kabul etti
BRC’ nin başlıca amacı, uluslararası kabul görmüş gıda güvenliği standartlarını kapsayıcı bir çerçeve oluşturmak ve gıda güvenliğinin gelişmesine yardımcı olmaktır. Biçim ve içerik açısından standart, gıda üreticilerinin çalışma sistemleri hakkında fikir verebilecek şekilde tasarlanmıştır. Böylece gıda güvenlik kriterleri ve takip prosedürlerinin standardizasyonu sağlanmıştır.
BRC – Global Gıda Standardı Sertifikasına sahip olmayı isteyen firmalar; tedarikçi taleplerine uygunluk, gıda güvenliğinin İngiliz tedarikçiler tarafından kabulü, tedarikçi denetim sayısında azalma, ürün güvenlik ve kalitesinde gelişim, verimli çalışmada gelişim ve rekabetçi pazar yapılanması gibi kazançlar sağlayacaklardır.
BRC Müşteri Ürünleri (Customer Products)
Özel markalı ürünlerle ilgili yasal yükümlülükler tedarikçilerin teknik
yeterliliklerinin onaylanmasını da içeren faaliyetleri kapsar. Bu standart
tüketici ürünleri tedarik eden firmaların belgelendirilmelerinde genel bir temel
sağlayarak perakendecilerin yasal yükümlülüklerini yerine getirebilmelerine ve
tüketicilerin korunmasına yardımcı olur. Müşteri ürünleri ile ilgili olan BRC
Standardının bazı bölümleri genel olarak uygulanabildiği gibi bazı
bölümleri ürüne özel uygulanır.
Genel bölümler; imalat, ham madde alımı, hazırlık, geliştirme, paketleme ve
depolama alanları, personel alanları, fiziksel, kimyasal ve biyolojik ürün
kontaminasyonu riski, tehlike ve risk yönetim sistemi, ürün dizayn/geliştirme,
personel hijyeni ve eğitim
BRC / IOP Teknik Standardı- Ambalaj Malzemeleri
BRC ve IOP (Ambalajlama Enstitüsü) standardı perakendecilere ve gıda üreticilerine yasal yükümlülüklerini yerine getirme hususunda yardımcı olması amacıyla hazırlamıştır. Standart perakendecilere gıda ürünleri için ambalaj tedarik eden firmaların denetlenmesi için genel bir temel oluşturarak tüketicilerin korunmasını sağlamaktadır.
BRC - Gıda Standardı
Gıda üretim tesislerinde minimum hijyen standardının sağlanması amacıyla BRC büyük İngiliz perakendecileriyle “BRC- Gıda Standardını” yayınladı. Bu standarda uygunluğun sağlanabilmesi için gıda endüstrisi (tedarikçiler) altı temel kriteri yönetim sistemlerine adapte etmelidirler.
Standart; HACCP Sistemi, Kalite Yönetim Sistemi, Tesis Çevre Standartları, Ürün Kontrolü Süreç Kontrolü, Personel bölümlerinden oluşmaktadır.
BRC Gıda Standardı, gıda işlenmesini kategorize etmiş ve 6 başlık altında inceleyip yayınlamıştır. Firmalar belgelendirme başvurusu yaparlarken bu kategorileri inceleyip kendileri için uygun olan kategori üzerinden başvuru yapmalıdırlar.
İşlenmemiş et ve balık ürünleri (Kırmızı ve beyaz et- balık, işlenmemiş et ve balık ürünleri)
Üretim (Taze ve dondurulmuş meyve ve sebze)
Günlük Yiyecekler(süt ve süt ürünleri, yumurta
Pişirilerek dondurulmuş, yemeğe yada pişirmeye hazır et ve balık ürünleri
Çevre koşullarına dayanıklı, ısı korumalı, paketli gıda ürünleri
Çevre koşullarına dayanıklı diğer gıda ürünleri (içecekler, unlu mamuller, kurutulmuş gıdalar, hafif gıda ürünleri ve kahvaltı tahılları, sıvı ve katı yağlar, gıda katkı maddeleri)
Standardın ilkeleri
Değerlendirmenin tekrarlanmasını en aza indirmek
Saydamlığı ve dürüst ticaret mevzuatına uygunluğu temin etmek
Standartları ve destek süreçleri sürekli gözden geçirmek ve iyileştirmek
En iyi uygulamaları yaygınlaştırmak
Şartlara aşağıdakiler dâhildir
Organizasyon
Tehlike ve risk yönetimi sistemi
Teknik Yönetim Sistemi
Fabrika Standardları
Kirlilik kontrolü
Personel (hijyen, ham madde işleme, sağlık, depolama alanları)
Bu şartlar ISO 9001:2000 standardının ana unsurlarını da içermektedir. Eğer ISO 9001:2000 şirkette kurulu ise, BRC/IoP Paketleme Standardını uygulamak için gerekli çalışma en aza inecektir.
Brc Gıda Standardı
HACCP
KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ
Kalite Yönetim Sistemi Genel Şartlar
Kalite Politikası
Kalite El Kitabı
Organizasyon Yapısı, Sorumluluk ve Yönetim Otoritesi
Yönetim Taahhüdü
Müşteri Odaklılık
Yönetimin Gözden Geçirilmesi
Kaynak Yönetimi
İç Tetkik
Satın Alma
Tedarikçilerin Onaylanması ve Performanslarının İzlenmesi
Genel Dokümantasyon Şartları
Doküman Kontrolü
Spesikasyonlar
Prosedürler
Kayıt Tutma
Düzeltici Faaliyet
İzlenebilirlik
Olayların Yönetimi,Ürünün Geri Toplanması ve Geri Çağrılması
Şikayetleri Ele Alma
İŞLETME ÇEVRESİ STANDARTLARI
Dış Çevre Şartları
Yerleşim/konum
Yerleşim Planı-Ürün Akışları ve Ayırım
İç Çevre Standartları
Yerleşim Planı-Ürün Akışları ve Ayırım
Üretim-Hammaddenin İşlenmesi, Hazırlanması, İşlenmesi, Paketlenmesi ve Depolama Alanları
Servisler
Ekipman
Bakım
Sosyal Tesisler
Ürünlere Fiziksel ve Kimyasal Kontaminasyon Riski
Bina Temizliği ve Hijyen
Atık ve Atık Yönetimi
Zararlı Kontrolü
Taşıma
ÜRÜN KONTROLÜ
Ürün Tasarımı ve Geliştirilmesi
Özel Malzemeler İçin İşleme Gereklilikleri
Metal ve Diğer Yabancı Madde Detektörü
Ürün Paketleme
Ürün Muayenesi ve Analizleri
Stok Rotasyonu
Ürün Serbest Bırakma
Uygun Olmayan Ürünün Kontrolü
PROSES KONTROL
Operasyonların Kontrolü
Miktar Kontrolü
Ölçme ve İzleme Cihazlarının Kalibrasyonu ve Kontrolü
PERSONEL
Eğitim-Hammaddelerin İşlenmesi, Hazırlama, İşleme, Depolama Alanları
Personel Hijyeni-Hammaddelerin İşlenmesi, Hazırlama, İşleme, Depolama Alanları
Sağlık Taraması
Koruyucu Giysiler-Gıda İşleyicileri ve Diğer Çalışanlar veya Gıda İşleme Alanındaki Ziyaretçiler