KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK
   (Corporate Social Responsability)

 

 

 

 

Avrupa Birliği yolunda tam üye olma hedefiyle ilerleyen Türkiye’de, gerek yasal düzenlemeler konusunda (iş kanunu) gerekse uygulamadaki pratikleri kontrol etmesi açısından devlete düşen görevlerin yanında, özel şirketlere, firmalara, bireylere ve topluma düşen bazı görevler bulunmaktadır. Özellikle firmalar sosyal çevre ile bütünleştikçe yani var oldukları bölge ve bu bölgede yaşayan insanlarla, kendi bünyesinde çalışan ve firma ile temasta bulunan insanlarla bütünleşmesi sonucunda topluma karşı sorumlulukları da ön plana çıkmaktadır. 

Kurumsal Sosyal Sorumluluğun önem kazanmasına sebep olan küreselleşme dışında, politik ve sosyal aktivisit olaylar KSS’ye olan ilgiyi arttırmıştır. Mesela, 1961’de Dünya Af Örgütü’nün kurulması, Greenpeace faaliyetleri...vs. medyayı ve şirketleri çevre, toplum ve paydaşlarıyla ilgilenmeye zorlamıştır, zorlamaktadır. 1960lı yıllardan itibaren KSS’ye yönelik yapılmış farklı tanımlar vardır :

 

*  Keith Davis, KSS’yi, şirketin ekonomik ve/veya teknik çıkarlarının ötesinde
alınan kararlar bütünü olarak görmektedir. (1960)
 

*  Walton’a göre ise, KSS kapsamında, kurum ile toplum arasında   düzenlenen
yeni etik prensipler söz konusudur. (1961)

 

 

Birleşmiş Milletler ve Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşlar ise Kurumsal Sosyal Sorumluluğa sahip işletmeler ve yönetimlerde, işletme tarafından etkilenen ve aynı zamanda işletmeyi etkileme gücüne sahip paydaşların öneminin altını çizmektedir. Paydaşlardan kastedilen çalışanlar, tedarikçiler, müşteriler, ortaklar, kredi verenler ve toplumdur.
 

 

Günümüzde, KSS, kârlılığın, aynı zamanda sosyal ve çevresel değerlerden de geçtiğini düşünen yönetim anlayışına dönüşerek hem stratejik bir yaklaşım halini almakta, hem de kurumsal itibarı koruma kaygılarıyla gönüllü bir anlayış temelinde şekillenmektedir. Sonuç olarak, kurumların sürdürülebilir bir dünya için tüm paydaşlarına karşı etik ve sorumlu davranmalarını zorunlu kılan bir uygulamalar bütünü haline gelmiştir.
 

            Bu noktada « KSS ne değildir ? » sorusunu sormak yerinde olacaktır. Çünkü, KSS’nin, firmanin/şirketin ya da işletmenin, ürünün veyahut markanın itibarını, bilinirliğini ve tercih edilirliğini arttırmaya yönelik bir aktivite olarak görülmemesi önemlidir ; diğer yandan KSS yardımseverliğin de ötesinde bir kavramdır, unutulmamalı ki kişiler/patronlar hayırsever olabilir ama kurumlar hayırsever olamazlar ! Bu çerçevede, KSS, kurumsal iş hedeflerini destekleyen, tutarlı bir stratejik yaklaşımdır. Diğer yandan KSS’yi « proje »’ye indirgemek yanlış doğru olmayacaktır ; KSS bir yönetim yaklaşımı ve anlayışıdır. “Ek masraf” değil, ölçülebilir geri dönüşüm sağlayan bir yatırımdır ; “kâr sonrası” yapılan yatırım değil, kârlılığı güvence altına alan bir kalkandır, aynı zamanda en iyi kriz yönetimidir ve krizi öngörmeyi sağlar.

Bunun yanında, KSS’ye eleştirel yönden bakanlar da vardır ki bunlardan en önemlisi, Friedman’dır : Friedman’a göre sadece insanlar sorumluluk sahibi olabilir. Kurumlar yapay bir insan olduğu için sorumlulukları da yapaydır. Dolayısıyla, şirketler sosyal sorumluluk projelerini, sadece kârlarını arttırmak amacıyla gerçekleştirmektedir.     
 

Günümüz ekonomik koşullarında, şirketlerin yerine getirmeleri gereken unsurlar ekonomik, hukuki, etik ve sosyal olarak sıralanmaktadır. KSS, 21'inci yüzyılda sürdürülebilir kalkınmanın olmazsa olmaz unsurlarından biri olarak kabul edilmektedir. Accountability Yönetim Kurulu Baskani Simon Zadek’e göre, KSS’ye giden 5 doğal yol vardır :

 

 

1.      Birinci aşama “Savunma”’da, şirketler, O’nu iyileştirmek bizim işimiz değil, görüşündedirler,
 

2.      İkinci aşama “İtaat aşaması”na gelindiğinde, firmada, elimizden geleni yapacağız çabası uyanır,
 

3.      Üçüncü sırada, yani “Yönetim” aşamasında, KSS’nin önemi yavaş yavaş anlaşılmaya başlansa da, yönetim olaya hâlâ ticari gözle bakmaktadır,  
 

4. “Stratejik” aşamaya gelindiğinde artık KSS’nin önemi anlaşılmış ve firmaya rekabet şansı verebileceğinin farkına  varılmıştır, 
 

5.      En son aşama “Uygar” aşamada, firma, KSS’yi herkesin uygulandığında emin olmak istemektedir.


               

 KSS = Stratejik Yönetim Anlayışı !

 

                               

                 *  * * * * *  * * * * *  * * * * *  * * * * *  * * * * *  * * * * * * * *
 

              

            Bu yazı KSS’nin tanımına ilişkin kısa bir giriş yazısı niteliğindedir. Daha sonra aşağıdaki başlıklar ayrı ayrı incelenecektir :   

 

A.     Neden KSS ?

B.     KSS araçları nelerdir ?

C.     Türkiye’de KSS ve proje örnekleri

D.     Dünyada KSS standartları "SA 8000"

 

 

                            Hazırlayan : Hande TEK Danışman
                                                 EKOSE Consulting - ht@ekose.com

 

                   *  * * * * *  * * * * *  * * * * *  * * * * *  * * * * *  * * * * * * * *