Temiz, şık ve ciddi giyinin, aşırı makyaj yapmayın, kendinize güvenen bir tavır takının. Odaya girerken gülümseyin, çıkarken mutlaka teşekkür edin... İş görüşmesine gidecek adaylar için verilen tavsiyeler artık herkes tarafından bilinen birer klişeye dönüşmüş durumda.

Peki ya şirketlerin uyması gereken altın kurallar? Uzmanlar mülakatı gerçekleştirecek şirket temsilcisinin sergileyeceği yanlış bir tutumun çok iyi bir eleman adayını kaybedilmesinden şirket imajının zedelenmesine kadar bir dizi olumsuz sonucu da beraberinde getirebileceğine işaret ediyor. Örneğin şirketler için bir iş görüşmesinde yapılabilecek en büyük hata, adaylara "Bize biraz kendinizi tanıtır mısınız" ile "Ücret beklentiniz nedir" sorularını yöneltmek. Bayan adaylara sıkça sorulan "Yakın bir zamanda çocuk sahibi olmayı düşünüyor musunuz" sorusu da en sık rastlanan hatalardan bir diğeri. Mülakat sonunda "görüşmek üzere" şeklinde bir ifade kullanılması bile adayda işe kabul edildiği yönünde yanlış bir izlenim bırakabilirken, güzellik yarışmalarında yöneltilen "eğer elinizde şöyle bir imkân olsa nasıl davranırdınız" tarzı sorular da kontrolün adayın eline geçmesine neden oluyor.

Değişen iş ortamıyla birlikte şirketlerin bir iş görüşmesi sırasında takınması gereken tavır ve izleyecekleri yöntemler de şekil değiştirdi. Artık "5 sene sonra hangi konumda olmayı planlıyorsunuz" gibi CV bazlı sorular yerine adayın farklı durumlar karşısında nasıl bir tavır sergileyeceğini ön plana çıkaran yetkinlik bazlı yaklaşımlara geçilmesi gerekiyor. Bu konuda tarzı varsayıma dayalı sorulara verilen cevaplar yerine, "yakın bir zamanda üzerinde detaylıca düşündüğünüz 3 konu nedir" gibi adaya gerçekten yaşadığı olaylar üzerinden sorular yöneltilmesi öneriliyor.

Ücreti İşveren Teklif Etmeli
Mülakatı gerçekleştirecek şirket temsilcisinin görüşmeye en az aday kadar hazırlıklı gelmesi gerekiyor. Adayın CV’sini önceden inceleyip hakkında bilgi sahibi olmak adayda ciddiye alındığı hissinin uyandırılması bakımından önemli. Adayın verdiği cevapları nasıl dinlenildiği de büyük öneme sahip. Bunun için görüşmeyi yapan kişinin küçük notlar alması doğru bir yaklaşım. Ayrıca görüşme sırasında rahat bir ortam sağlamak, adayın mülakatın kesinlikle gizli tutulacağını bilmesini sağlamak da dikkat edilmesi gereken diğer noktalar. Mülakat sonunda ise yöneltilen sorularınız dışında adayın eklemek isteyebileceği farklı noktalar için fırsat verilmesi gerekiyor.

Yapılması gerekenler kadar, şirketlerin asla yapmaması gereken büyük yanlışlar da var. Management Centre Türkiye (MCT) Danışmanı Yeşim Dervişoğlu, mülakat sırasında yöneltilebilecek en yanlış sorulardan birinin, "Bize biraz kendinizden bahseder misiniz" olduğunu söylüyor. Dervişoğlu’na göre adayla ilgili tüm bilgiler zaten CV’sinde yer aldığı için bu hem şirket için bir zaman kaybı, hem de mülakatı gerçekleştiren şirket temsilcisinin elindeki bilgileri incelemediği izlenimine neden oluyor. Şirket için olumsuz sonuç yaratabilecek bir diğer sorunun da adaya yöneltilen "ücret beklentisi" olduğunu söyleyen Dervişoğlu, "Aday şirketin verebileceğinin çok üzerinde bir rakam telaffuz ettiğinde, ’nasıl olsa bizim önereceğimiz ücreti kabul etmez’ denip, aday listeden eleniyor. Oysa çoğu aday, şirketin önereceği ücrete çalışmayı kabul ediyor. Böyle bir durumda, aslında diğer tüm kriterlerinize uyan çok iyi bir elemanı kaybetmiş oluyorsunuz" diye konuşuyor.

Adayın Boyu Bile Soruluyor
Asla yapılmaması gereken davranışlardan birinin de kişinin özel hayatına ilişkin sorular yöneltilmesi olduğunu vurgulayan Dervişoğlu, kadın adaylara yöneltilen "çocuk yapmayı düşünüyor musunuz" sorusunun en sık rastlanan yanlışlardan biri olduğuna işaret ediyor. Dervişoğlu, mülakatlarda "Boyunuz çok kısa, bundan rahatsız olmuyor musunuz?" gibi adayı rahatsız edici sorulara bile rastlandığını belirtiyor. Görüşmenin başında, adayı rahatlatmak için "evet" veya "hayır" şeklinde cevaplanabilecek kapalı uçlar sorular yöneltmenin doğru bir yaklaşım olacağını söyleyen MCT Danışmanı Didem Tekay da, görüşmenin daha ileri aşamalarında ise açık uçlu soruların tercih edilmesi gerektiğini vurguluyor. Kontrolün daima sizin elinizde olacağı bir soru tarzına yönelmek gerektiğini belirten Tekay, "Güzellik yarışmalarında olduğu gibi "şöyle bir durumda ne yaparsınız" tarzındaki farazi sorular, adayı her zaman en "ideal" kabul edilecek cevaba yönlendirecektir. Bu ise adayı sağlıklı değerlendirmenizi engelleyecektir" diyor. MCT bünyesinde şirketlere yönelik A’dan Z’ye Mülakat Teknikleri Eğitimi verdiklerini söyleyen Tekay, programda katılımcılara nasıl CV incelenirden, sorulacak sorulara kadar iş görüşmesinin tüm dinamiklerinin ele alındığını söylüyor.

Bunları Asla Yapmayın
>>"Bize biraz kendinizden bahsedebilir misiniz" gibi zaten CV’sinde yer alan bilgileri tekrar etmesini istemeyin.

>>Güzellik yarışmalarında rastlanan "Şöyle bir imkanın olsa ne yapardın" tarzında, adayı "ideal" cevabı vermeye itecek sorulardan kaçının.

>>Özelliklere kadın adaylara yöneltilen "Yakın bir zamanda çocuk sahibi olmayı düşünüyor musunuz" gibi özel hayata ilişkin sorular sormayın.

>>Ücret beklentisini sormayın.

>>Görüşme sonunda ise "görüşmek üzere" ifadesini kullanmayın. Bu, adayda seçileceğine dair yanlış izlenim bırakabiliyor. Onun yerine hoşça kalın kelimesini kullanın.

Bunları Yapın
>>Görüşme sırasında adaya onu önemsediğinizi hissettirin.

>>Dikkatli dinleyip anlattıkları hakkında notlar alın.

>>Adaya kurum hakkında bilgi verin.

>>Aranan pozisyonun gerektirdiği yetkinlikleri açıkça belirtin.

>>Görüşme sonrasında adaya olumlu ya da olumsuz mutlaka geri dönüş yapın.

>>Karar süreci uzarsa, sürecin her aşamasından haberdar edin.

>>Adayı daha iyi tanıyabilmek için en az iki mülakat yapın.

Kaynak: Referans Gazetesi